KISA CEVAP
Önce sistem ve pano konumunu netleştirin.
Parafudr, yüksek bir kA değeri seçilerek tamamlanan bağımsız bir ürün değildir. Enerjiyi toprağa aktaracak bağlantı düzeni, koruyacağı sistem ve bir üst/alt koruma kademesiyle birlikte çalışır.
Teklif için en az şebeke gerilimi, faz/topraklama sistemi, ana veya tali pano konumu, dış yıldırımlık bilgisi, beklenen risk, AC/DC uygulama, korunan ekipman ve pano içi yedek koruma bilgisi paylaşılmalıdır.
Bu sayfa ön seçim içindir. Nihai SPD tipi, bağlantı düzeni, iletken boyutları, yedek koruma ve koordinasyon yetkili elektrik mühendisi tarafından güncel proje ve üretici talimatıyla doğrulanmalıdır.
KORUMA KADEMELERİ
Tip 1, Tip 2 ve Tip 3 ne zaman incelenir?
Kademeler birbirinin doğrudan alternatifi değildir. Tesisin riskine ve dağıtım mimarisine göre birlikte kullanılabilir.
Tesis girişinde yüksek enerjili darbeler
Dış yıldırımlık bulunan veya doğrudan yıldırım akımının dikkate alındığı tesis girişlerinde proje hesabına göre incelenir.
Doğrula: Iimp · sistem yapısı · giriş panosuAna ve tali dağıtım panoları
Dolaylı yıldırım etkileri ve anahtarlama kaynaklı geçici aşırı gerilimlere karşı dağıtım seviyesinde değerlendirilir.
Doğrula: In/Imax · Uc · Up · yedek korumaHassas ekipmana yakın son kademe
Bilgisayar, sunucu, PLC veya benzeri hassas yüklere yakın noktada; üst kademedeki SPD ile koordineli tamamlayıcı koruma olarak değerlendirilir.
Doğrula: mesafe · koordinasyon · ekipman dayanımıSPD bağlantı iletkenlerinin güzergâhı ve uzunluğu koruma düzeyini etkileyebilir. Üreticinin bağlantı şeması, kablo boyutu ve pano yerleşimi uygulamada esas alınmalıdır.
SEÇİM DEĞERLERİ
Ürün kodunda sekiz başlığı kontrol edin.
Aynı “Tip 2” etiketi, bütün sistemlerde aynı ürünü ifade etmez.
| Kontrol | Ne belirlenir? | Neden önemlidir? |
|---|---|---|
| 1. Uygulama | AC, DC veya fotovoltaik taraf; bina, makine ya da özel sistem. | AC ve DC ürünleri ile gerilim sınırları birbirinin yerine kullanılamaz. |
| 2. Sistem yapısı | TT, TN-S, TN-C veya IT gibi dağıtım/topraklama düzeni. | Kutup düzeni ve bağlantı şeması sistem yapısına göre değişir. |
| 3. SPD tipi | Tip 1, Tip 1+2, Tip 2 veya Tip 3. | Darbe enerjisi ve pano kademesiyle doğru eşleşmeyi sağlar. |
| 4. Uc / Ucpv | Azami sürekli çalışma gerilimi. | Şebeke veya PV dizisinin gerçek gerilim koşullarını karşılamalıdır. |
| 5. Up | Koruma düzeyi; yük tarafına kalan gerilim sınırı. | Korunan ekipmanın darbe dayanımıyla birlikte değerlendirilir. |
| 6. Iimp / In / Imax | Darbe ve deşarj akımı performans değerleri. | SPD tipi ve beklenen riskle eşleşen dayanımı gösterir. |
| 7. Yedek koruma | Üretici tablosuna göre sigorta/şalter ve kısa devre dayanımı. | SPD arızasında güvenli ayırma ve koordinasyon için gereklidir. |
| 8. Durum izleme | Optik gösterge, değiştirilebilir kartuş ve yardımcı kontak. | Ömrü dolan koruma elemanının fark edilmesini ve bakımını kolaylaştırır. |
UYGULAMA AKIŞI
Riskten ürün koduna beş adım.
- 01
Tesis ve yıldırım riskini belirleyin
Bina beslemesi, dış yıldırımlık, havai/yer altı hat, konum ve proje risk değerlendirmesini hazırlayın.
- 02
Dağıtım sistemini tanımlayın
Gerilim, faz, TT/TN/IT düzeni, ana-tali pano hiyerarşisi ve topraklama yapısını netleştirin.
- 03
Kademe ve performansı seçin
Tip, Uc, Up, Iimp/In/Imax ve kutup düzenini üreticinin seçim tablosuyla eşleştirin.
- 04
Koordinasyonu kontrol edin
Üst-alt SPD mesafesi, ayırma/kuplaj ihtiyacı, yedek sigorta veya şalter ve kısa bağlantı güzergâhını kontrol edin.
- 05
Bakım ve belgeyi tamamlayın
Durum göstergesi, değiştirilebilir kartuş, yardımcı kontak, ürün veri sayfası ve uygunluk belgelerini aynı koda bağlayın.
ÖRNEK SENARYOLAR
Kademeli korumayı tesis üzerinden düşünün.
Senaryolar, veri toplama yolunu gösterir; ürün kodu veya proje onayı değildir.
Ana pano ve hassas ofis ekipmanı
Dış yıldırımlık bilgisi, besleme biçimi ve risk değerlendirmesi önce kontrol edilir. Ana panoda uygun giriş/dağıtım SPD’si, hassas cihaz yakınında ise koordineli son kademe ihtiyacı birlikte ele alınır.
- Ana ve tali pano mesafeleri
- TT/TN sistem bilgisi
- Sunucu, otomasyon ve güvenlik yükleri
- Up hedefi ve üst-alt kademe koordinasyonu
AC ve DC tarafı bulunan PV sistemi
AC pano için seçilen SPD, PV dizisinin DC tarafında otomatik olarak kullanılamaz. Dizi azami gerilimi, kutup düzeni, inverter üreticisi talimatı ve yıldırım riskine uygun PV SPD çözümü ayrıca doğrulanır.
- Azami PV dizi gerilimi
- İnverter ve dizi topolojisi
- AC/DC pano konumu ve kablo güzergâhı
- Ucpv, Tip ve yedek koruma
SIK YAPILAN HATALAR
Yüksek kA değeri tek başına koruma değildir.
SPD’nin performansı, doğru sistem eşleşmesi ve uygulama ayrıntılarıyla ortaya çıkar.
AC ve DC ürününü karıştırmak
Gerilim yapısı ve ark davranışı farklıdır; uygulama tipi ürün kodunda açıkça doğrulanmalıdır.
TT/TN bağlantısını varsaymak
Sistem yapısı, kutup düzeni ve bağlantı şemasını değiştirir.
Yedek korumayı atlamak
Üreticinin azami yedek sigorta/şalter tablosu kontrol edilmeden uygulama tamamlanmaz.
Uzun bağlantı bırakmak
Gereksiz uzun güzergâhlar koruma performansını olumsuz etkileyebilir.
Tip 3’ü tek başına yeterli görmek
Son kademe koruma, dağıtım seviyesindeki uygun SPD ile koordineli düşünülür.
Durum göstergesini izlememek
Ömrü dolmuş kartuş koruma sağlamayabilir; bakım planı ve uzaktan kontak ihtiyacı değerlendirilmelidir.
SIK SORULANLAR
Teklif öncesi kısa cevaplar.
Tip 1, Tip 2 ve Tip 3 arasındaki temel fark nedir?
Tip 1 yüksek enerjili yıldırım akımı etkilerinin dikkate alındığı giriş seviyesinde, Tip 2 dağıtım panolarında geçici aşırı gerilimlere karşı, Tip 3 ise hassas cihaza yakın tamamlayıcı koruma olarak değerlendirilir. Projeye göre kademeler birlikte kullanılabilir.
Parafudr yıldırımdan tamamen korur mu?
SPD, yıldırımdan korunma sisteminin bir parçasıdır; tek başına dış yıldırımlık, eşpotansiyel kuşaklama, topraklama veya risk değerlendirmesinin yerini tutmaz.
En yüksek Imax değerini seçmek daha mı iyidir?
Imax yalnızca bir performans parametresidir. Tip, Uc, Up, Iimp/In, sistem yapısı, yedek koruma ve koordinasyon uygun değilse tek başına yüksek Imax doğru seçim sağlamaz.
1P+N ile 3P+N nasıl seçilir?
Faz sayısı kadar TT/TN/IT dağıtım yapısı ve üreticinin bağlantı şeması önemlidir. Kutup düzeni tek hat şeması üzerinden doğrulanmalıdır.
Fotovoltaik sistemde normal AC parafudr kullanılabilir mi?
PV dizisinin DC gerilimi ve uygulama koşulları için tasarlanmış DC/PV SPD gerekir. Ucpv, kutup düzeni ve inverter/dizi topolojisi güncel üretici dokümanıyla doğrulanır.
Parafudr kartuşunun değişmesi gerektiği nasıl anlaşılır?
Birçok üründe optik durum göstergesi bulunur; bazı modeller yardımcı kontakla uzaktan izleme sunar. Gösterge ve bakım yöntemi ilgili ürün kılavuzuna göre takip edilir.
Teklif için hangi bilgileri göndermeliyim?
Uygulama türü, gerilim/faz, TT/TN/IT yapısı, dış yıldırımlık bilgisi, pano kademesi, AC/DC taraf, istenen Tip, kısa devre ve yedek koruma bilgisi, adet ve varsa tek hat şemasını paylaşın.
DOĞRULANMIŞ KAYNAKLAR
Üreticinin güncel teknik dokümanlarını kullanın.
Seriler ve teknik değerler değişebileceği için sipariş tarihinde ürün kodu ve veri sayfası yeniden kontrol edilmelidir.